Pravoslavni vernici slave Srđevdan: Veruje se da danas počinje zima, a evo šta ne smete da radite

Pravoslavni vernici 20. oktobra obeležavaju Svetog Srđu i Vakhu, u narodu poznatiji kao Srđevdan.

Sveti Srđa i Vakhu su prema legendi bili rimski dostojanstvenici na dvoru cara Maksimijana (Marko Aurelije Valerije), savladara cara Dioklecijana (286-305). Zbog pripadnosti hrišćanskoj veri i odbijanja da se poklone rimskim bogovima pog.bljeni su u Siriji, gde je njihov kult uspostavljen i odakle se raširio po istoku.

Srđevdan pripada slavama za koje se priprema mrsna hrana, osim ako taj dan pada u sredu ili petak.

Zemljoradnici (ratari) paze da na Srđevdan ne izlaze sa volovima u polja, jer na taj dan ne valja orati.

Ova slava je u srednjovekovnoj Zeti bila jedna od značajnijih. Naime, pod carem Justinijanom I (527 – 565), koji je ovim svecima podigao crkvu u Carigradu, kult Sv. Sergija i Vakha raširio se na zapad, naročito na prostoru između Drača i današnjeg Dubrovnika, gde je prema sačuvanim podacima postojalo više od 15 crkava posvećenih ovim svecima.

O tome svedoči i crkva Svetog Sergija i Vakha na Bojani, koja je bila mesto gde su sahranjivani vladari dinastije Vojislavljević u 11. i 12. veku.

Nakon obnove krajem 13. veka, od strane srpske kraljice Jelene Anžujske i njenih sinova Dragutina i Milutina, ta crkva je mogla da primi 3.000 vernika.

Prema jednoj legendi, prilikom prenosa moštiju Svetog Save iz Trnova, u Mileševu su prenete i mošti Sv. Sergija i Vakha, gde je od ranije postojao kult ovih svetitelja, o čemu svedoče i njihove freske iz najranijeg perioda freskopisa u Mileševi.

Predanje kazuje da Sveti Srđa, na svoj dan, obilazi sve opančare, obućare i sa njima proslavlja, odnosno praznuje. Srpski narod smatra da je ovaj dan prava prirodna granica između jeseni i zime.